COBI 4863: ORP Sokół Poolse onderzeeër

Over het origineel

In 1940 kreeg de Poolse marine een Britse U-klasse onderzeeboot in bruikleen, die als ORP Sokół onder Poolse vlag de Tweede Wereldoorlog in voer; later keerde zij terug als HMS Urchin.

De boot was niet oorspronkelijk voor Polen ontworpen, maar gebouwd in Groot-Brittannië als onderdeel van de U-klasse, een type dat in oorlogstijd snel inzetbaar moest zijn. In datzelfde jaar werd zij aan Polen geleased, waarmee de Poolse marine ondanks de bezetting toch een operationele onderzeeboot behield. De naam Sokół, “valk”, paste bij de traditie van Poolse marinenamen en gaf het schip een eigen identiteit binnen een Brits ontwerp. Haar loopbaan laat zien hoe geallieerde samenwerking in de Tweede Wereldoorlog ook in materieel tastbaar werd.

Tijdens de oorlog diende ORP Sokół als onderzeeboot in de gevechtssituaties van de oorlogsjaren, terwijl de Poolse vlag op een Brits casco bleef wapperen. In 1945 werd zij teruggegeven aan Groot-Brittannië en heringedeeld als HMS Urchin. Daarmee eindigde haar Poolse episode, maar niet haar militaire gebruiksgeschiedenis, want haar inzet viel precies binnen de jaren waarin onderzeeboten een belangrijke rol speelden op zee. De combinatie van Britse bouw en Poolse operatie maakt haar geschiedenis bijzonder overzichtelijk en tegelijk internationaal.

Na de oorlog werd de voormalige ORP Sokół in 1949 gesloopt. Van de vier schepen die de naam Sokół droegen, is juist deze onderzeeboot het meest rechtstreeks verbonden met de oorlogsjaren en met Poolse zeedienst in ballingschap. De latere naamdragers waren een sleepboot, een Whiskey-klasse onderzeeboot uit 1964 en een Kobben-klasse boot uit 2002.

Voor modelbouwers spreekt ORP Sokół vooral aan door het duidelijke profiel van een U-klasse onderzeeboot met Britse lijnen en Poolse herkenbaarheid, gekoppeld aan haar bijzondere verhaal als geleend oorlogsschip dat later HMS Urchin werd.

Gebaseerd op Wikipedia.