COBI 5855: Lockheed F-22 Raptor

Over het origineel

In december 2005 trad de F-22A Raptor officieel in dienst als Amerika’s meest geavanceerde luchtverdedigingsjager, na zijn eerste vlucht in 1997.

De Lockheed Martin-Boeing F-22 ontstond uit het Advanced Tactical Fighter-programma van de Amerikaanse luchtmacht, dat een opvolger zocht voor de F-15 Eagle. Het toestel werd ontworpen als luchtveroveringsjager, maar kreeg ook capaciteit voor grondaanvallen, elektronische oorlogsvoering en signals intelligence. Lockheed Martin bouwde het grootste deel van de romp en de wapensystemen en verzorgde de eindassemblage, terwijl Boeing de vleugels, achterromp, avionica-integratie en trainingssystemen leverde. De F-22 was gebaseerd op de Lockheed YF-22 en droeg in de ontwikkelfase zowel de aanduiding F-22 als F/A-22.

Na de ingebruikname werd de Raptor een kernonderdeel van de tactische luchtmacht van de USAF en nam hij in veel actieve squadrons de plaats in van de F-15. De geplande aanschaf van 750 toestellen werd eerst teruggebracht naar 381 en in 2009 verder ingekort tot 195 exemplaren, waarvan 187 operationele modellen. Die inkrimping hing samen met politieke weerstand tegen de hoge kosten, een toen gepercipieerd gebrek aan lucht-luchtdreigingen en de komst van de goedkopere en veelzijdigere F-35 Lightning II. Ondanks een moeizame ontwikkeling en beginproblemen groeide de F-22 uit tot de belangrijkste counter-air platform van de luchtmacht.

De inzet van de F-22 strekte zich uit van Okinawa en het Midden-Oosten tot de oostflank van de NAVO. Hoewel hij voor luchtverovering was ontworpen, kwam hij voor het eerst in gevecht door in 2014 luchtaanvallen uit te voeren tijdens de Amerikaanse interventie in Syrië. Ook in 2017 ondersteunde het type aanvallen in Afghanistan, en later volgden inzet bij de luchtaanvallen op Iran in 2025 en bij de oorlog in Iran in 2026. Daarmee kreeg het toestel een operationele loopbaan die verder reikte dan alleen de rol waarvoor het oorspronkelijk was besteld.

De laatste F-22 werd in 2012 geleverd, waarmee de productie van het operationele toestel werd afgesloten op 187 exemplaren binnen een totale programmabestelling van 195. Vanwege die beperkte aantallen en zijn status als meest geavanceerde luchtveroveringsjager van de USAF bleef de Raptor schaars in vergelijking met eerdere Amerikaanse gevechtsvliegtuigen. Dat maakt juist de scherpe stealth-vorm, twin-engine lay-out en de compacte proporties van dit specifieke toestel aantrekkelijk voor schaalmodelbouwers.

Gebaseerd op Wikipedia.